เวลาซื้อโคมไฟถนน LED สำหรับงานราชการ อบต. เทศบาล หรืองานโครงการของรัฐ ผู้ซื้อมักเจอ 2 คำที่สับสนกันบ่อยคือ “มอก.” กับ “MiT” ทั้งสองอย่างเป็นคนละเรื่องกัน แต่งานราชการส่วนใหญ่ต้องดูทั้งคู่ บทความนี้แยกให้ชัดว่าแต่ละอย่างคืออะไร รับรองอะไร และมีผลกับการเขียนสเปกและการยื่นซองอย่างไร
คุณภาพ · ความปลอดภัย · สมรรถนะ
+ สิทธิพิเศษด้านการจัดซื้อภาครัฐ
มอก. คืออะไร รับรองอะไรของโคมไฟถนน LED
มอก. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) เป็นมาตรฐานที่ว่าด้วยตัวสินค้า เช่น ความปลอดภัย สมรรถนะ หรือคุณลักษณะทางเทคนิค สำหรับโคมไฟถนน LED สิ่งที่ผู้ซื้อต้องเข้าใจให้ถูกคือ “บังคับ” กับ “สมัครใจ” ไม่เหมือนกัน
โคมไฟถนน LED มี มอก. บังคับเพียงเล่มเดียวคือ มอก. 1955-2551 ซึ่งคุมเฉพาะการจำกัดสัญญาณรบกวนวิทยุ (EMI) ของบริภัณฑ์ส่องสว่าง ไม่ใช่การรับรองคุณภาพ ความสว่าง หรือความทนทานของโคมแต่อย่างใด (รายละเอียดว่า มอก. 1955-2551 คุมอะไรและไม่คุมอะไร อ่านได้ที่บทความ มอก. 1955-2551 คืออะไร)
ส่วนมาตรฐานที่เกี่ยวกับไฟถนนโดยตรง เช่น ดวงโคมติดตั้งบนถนน แสงสว่างบนถนน และสมรรถนะดวงโคม LED เป็นมาตรฐานทั่วไป (สมัครใจ) ที่ผู้ผลิตขอรับรองได้และใช้เป็นจุดขาย แต่ไม่ใช่ข้อบังคับตามกฎหมาย
| มอก. | เรื่อง | สถานะ |
|---|---|---|
| 1955-2551 | การจำกัดสัญญาณรบกวนวิทยุ (EMI) ของบริภัณฑ์ส่องสว่าง | บังคับ |
| 902 เล่ม 2(3)-2557 | ดวงโคมไฟฟ้า ติดตั้งบนถนน (ความปลอดภัย) | สมัครใจ |
| 2954-2562 | แสงสว่างบนถนน | สมัครใจ |
| 2624 เล่ม 2(1)-2565 | สมรรถนะดวงโคมไฟ LED | สมัครใจ |
MiT คืออะไร ต่างจาก มอก. ตรงไหน
MiT (Made in Thailand) คือใบรับรองที่ยืนยันว่าสินค้านั้นผลิตในประเทศไทย ออกโดย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เกณฑ์หลักคือสินค้าต้องมีมูลค่าต้นทุนในประเทศตั้งแต่ 40% ขึ้นไป (เป็นหนึ่งในหลายวิธีคิดตามหลักเกณฑ์ของ ส.อ.ท.)
| 🛡️ มอก. | 🏭 MiT | |
|---|---|---|
| รับรองอะไร | คุณลักษณะ/ความปลอดภัย/สมรรถนะของตัวสินค้า | แหล่งผลิตในประเทศไทย |
| ออกโดย | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) | สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) |
| เกี่ยวกับคุณภาพไหม | เฉพาะเล่มสมัครใจ (สมรรถนะ/ความปลอดภัย) — เล่มบังคับ 1955 คุมแค่ EMI ไม่ใช่คุณภาพ | ไม่ใช่ เป็นเรื่องแหล่งผลิต |
| ผลต่องานราชการ | เล่มบังคับ (1955) ต้องมี | ได้แต้มต่อ + เงื่อนไขจัดซื้อ |
ทำไมงานราชการต้องดูทั้ง มอก. และ MiT
- ①ต้องใช้พัสดุที่ผลิตในประเทศไม่น้อยกว่า 60% ของมูลค่าพัสดุที่จะใช้ในโครงการ (เป็นสัดส่วนของทั้งโครงการ คนละตัวกับเกณฑ์ 40% ที่ใช้พิจารณาว่าสินค้าได้ MiT หรือไม่)
- ②พัสดุที่ได้ MiT ได้แต้มต่อด้านราคา ในการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) แบบใช้เกณฑ์ราคา โดยเสนอราคาสูงกว่าผู้เสนอราคาต่ำสุดได้ไม่เกินอัตราที่กำหนด
| ประเภทผู้เสนอราคา | เสนอสูงกว่าราคาต่ำสุดได้ไม่เกิน |
|---|---|
| นิติบุคคลไทย | 3% |
| พัสดุที่ได้ MiT | 5% |
| ผู้ประกอบการ SMEs | 10% |
| SMEs และได้พัสดุ MiT | 15% |
เช็กลิสต์ก่อนเขียนสเปกโคมไฟถนน LED งานราชการ
- ✓ระบุ มอก. 1955-2551 (บังคับ ด้านสัญญาณรบกวนวิทยุ) เป็นข้อกำหนดขั้นต่ำ
- ✓ระบุมาตรฐานสมรรถนะ/ความปลอดภัยที่ต้องการเพิ่ม เช่น ดวงโคมบนถนน แสงสว่างบนถนน สมรรถนะ LED แม้เป็นมาตรฐานสมัครใจ
- ✓ตรวจว่ารุ่นที่จะซื้อมีใบรับรอง MiTหรือไม่ และนับจำนวนผู้ผลิตที่ได้ MiT ในฐานข้อมูลของ ส.อ.ท.
- ✓เตรียมเอกสารประกอบตามสเปก เช่น รายงานผลทดสอบแสง ค่า IP/IK ตามลักษณะการติดตั้งจริง
- ✓ดูรุ่นโคมไฟถนน LED ที่มีจำหน่ายเพื่อเทียบสเปก วัตต์ และค่า IP/IK ได้ที่หน้ารวม โคมไฟถนน LED ทั้งหมด และเลือกวัตต์ให้เหมาะกับถนนที่ คู่มือเลือกวัตต์ 30W 120W 150W
สรุปและปรึกษาก่อนยื่นซอง
หากต้องการทราบว่าโคมไฟถนน LED รุ่นใดมีเอกสาร มอก. 1955-2551 และใบรับรอง MiT สามารถทักไลน์สอบถามข้อมูลใบรับรองของแต่ละรุ่นกับทีมงานได้
แหล่งข้อมูลอ้างอิงที่ควรตรวจ
- ตรวจมาตรฐาน มอก. จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.): tisi.go.th
- หลักเกณฑ์ MiT จากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย: mit.fti.or.th/Home/Rules
- ตรวจรายชื่อผู้ได้รับ MiT จากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย: mit.fti.or.th
